GIS ย่อโลกไว้บนฝ่ามือ
โดย นายสมชาย ภูนาสี
--------------------------------------------------------------
GIS ย่อมาจากคำว่า Geographic Information System คือ ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ เป็นระบบงานคอมพิวเตอร์ที่มีกระบวนการทำงานเกี่ยวข้องกับข้อมูลเชิงพื้นที่และข้อมูลเชิงบรรยายควบคู่กันไป ทั้งการนำเข้าข้อมูล การประมวลผลข้อมูล และการแสดงผลข้อมูล โดยนำเสนอข้อมูลผ่านระบบแผนที่เชิงเลขหรือแผนที่ดิจิทัล อาทิ ระบบแผนที่ Google map, Google Earth, Bing map, Virtual Earth และ Yahoo map
.
GIS มีองค์ประกอบหลักๆ อยู่ 5 อย่าง ได้แก่ อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ ซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ ข้อมูลเชิงพื้นที่และเชิงบรรยาย บุคลาการด้าน GIS และกระบวนการด้าน GIS
.
GIS มีความสามารถในการวิเคราะห์ข้อมูลในเชิงพื้นที่เพื่อแสดงผลและเปรียบเทียบผลข้อมูลในแต่ละช่วงเวลาบนแผนที่ได้ นอกจากนั้น GIS ยังสามารถวิเคราะห์และแสดงผลข้อมูลในหลายลักษณะ ได้แก่ กราฟเปรียบเทียบ ตารางข้อมูล เฉดสีเปรียบเทียบความแตกต่างของแต่ละพื้นที่ เช่น การวิเคราะห์หาพื้นที่น้ำท่วมถึงทั้งในอดีต ปัจจุบัน และแนวโน้มบริเวณที่จะได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมในอนาคต หรือ การวิเคราะห์หาความเหมาะสมในการหาที่ตั้งหน่วยงานหรือห้างร้าน โดยคำนึงถึงข้อมูลสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น จำนวนประชากร พื้นที่ให้บริการ รายได้ต่อหัว และสภาพทางภูมิศาสตร์ รวมถึงระยะเวลาในแต่ละช่วง เป็นต้น
.
GIS ได้เข้ามามีบทบาทอย่างมากในปัจจุบัน โดยแสดงให้เห็นถึงความสามารถของระบบงานที่มีประโยชน์อย่างมหาศาลต่อชีวิตและความเป็นอยู่ของมนุษย์ชาติ ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องชีวิตประจำวันที่ใกล้ตัวเรามาก เช่น การนำแผนที่ GIS แสดงบนโทรศัพท์มือถือเพื่อแสดงตำแหน่งบนพื้นโลก การใช้ GPS เป็นเครื่องนำทางโดยมีแผนที่ GIS เพื่อบอกเส้นทาง ไม่ว่าจะอยู่แห่งหนตำบลใดบนโลกใบนี้ เราก็สามารถทราบได้ว่าเราอยู่ที่ใดบนโลกด้วยแผนที่ GIS
.
GIS ย่อโลกลงไว้ในฝ่ามือ เราสามารถท่องโลกผ่าน GIS ได้ทันทีที่เราอยากไปหรืออยากรู้ผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศที่ทันสมัยและระบบการสื่อสารที่มีความเร็วสูงขึ้นเรื่อยๆ ในระดับการใช้งานที่สูงขึ้นไปอีกจากการใช้งานในชีวิตประจำวันของเรา ได้แก่ การใช้ GIS ในระดับชุมชน อาทิ การจัดทำแผนที่ GIS สำหรับจัดเก็บภาษี หรือการนำ GIS มาช่วยในการเลือกบริเวณที่จะสร้างสวนธารณะ ในระดับจังหวัดก็ใช้ GIS ในการวางแผนสร้างอ่างเก็บน้ำ หรือในระดับประเทศก็นำ GIS มาใช้ในการจัดทำแผนที่เขตการเลือกตั้ง หรือเพื่อการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เป็นต้น
.
GIS เกี่ยวข้องกับข้อมูล ๒ ประเภท ได้แก่ ข้อมูลเชิงพื้นที่ (Spatial data) และข้อมูลเชิงบรรยายหรือเชิงอรรถาธิบาย (Attribute data) โดยข้อมูลเชิงพื้นที่ ประกอบด้วย ข้อมูลเชิงภาพ (Graphic data) และข้อมูลเชิงเส้น (Vector data : จุด เส้น และพื้นที่รูปปิด) ส่วนข้อมูลเชิงอรรถาธิบาย เป็นข้อมูลรายละเอียดสำหรับอธิบายข้อมูลเชิงพื้นที่ เช่น จุดทั้งตั้งโรงเรียนก็จะมีข้อมูลชื่อโรงเรียน ที่อยู่ จำนวนครู-อาจารย์ จำนวนนักเรียน เบอร์โทรศัพท์ติดต่อ หรือเส้นทางหลวง ก็จะมีข้อมูลหมายเลขทางหลวง ชื่อถนน ความกว้าง ความยาว ประเภทผิวทาง เป็นต้น ซึ่งข้อมูลทั้ง ๒ ประเภทจะมีส่วนเชื่อมโยงกันและกัน โดยข้อมูลเชิงพื้นที่จะแสดงหรือบ่งบอกว่าอยู่ตำแหน่งใดบนพื้นโลก ส่วนข้อมูลเชิงอรรถาธิบายจะบอกว่าข้อมูลเชิงพื้นที่นั้นมีรายละเอียดอะไรบ้าง
.
ปัจจุบัน GIS ได้ขยายขอบเขตออกไปถึงระบบอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ระบบดาวเทียมสื่อสารทางไกล (Remote sensing) ระบบระบุตำแหน่งบนพื้นโลก (Global Positioning System : GPS) ซึ่งทั้ง ๒ ระบบได้นำมาใช้งานร่วมกัน กลายเป็นระบบใหม่ที่เรียกว่า ระบบภูมิสารสนเทศ (Geo-informatics System) และระบบดังกล่าวถูกใช้งานอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน ทำให้การใช้งาน GIS มีขอบเขตที่กว้างขวางขึ้น มีความเสมือนจริงมากยิ่งขึ้น กลายเป็นระบบแผนที่ GIS แบบสามมิติ ดังเช่น Google Earth และ Virtual Earth และข้อมูลเชิงพื้นที่ก็ขยายเขตออกไปเช่นเดียวกัน เกิดข้อมูลเชิงพื้นที่แบบสามมิติขึ้น มีข้อมูลแสดงความสูงของพื้นที่ (Contour) และแบบจำลองภูมิประเทศเชิงเลข (Digital Elevation Model : DEM) ทำให้สามารถจำลองความสูง-ต่ำของพื้นที่เข้ามาแสดงร่วมกับภาพถ่ายดาวเทียมบนแผนที่สามมิติเสมือนจริง นอกจากนั้น ยังสามารถจำลองสถานที่สำคัญ ไม่ว่าจะเป็นอาคาร บ้านเรือน ตึกสูง หรือสถานที่ใด ๆ แล้วนำมาแสดงไว้บนแผนที่สามมิติได้เสมือนจริงยิ่งขึ้น
.
จะเห็นได้ว่าเทคโนโลยีด้าน GIS ได้เปิดโลกทัศน์ใหม่ให้แก่มนุษย์ชาติให้สามารถจำลองสิ่งต่าง ๆ บนโลกมาเก็บไว้ในฝ่ามือของเราได้อย่างเหลือเชื่อ และขยายขอบเขตออกไปถึงนอกโลกอย่างน่าอัศจรรย์ อาทิ การจัดทำแผนที่ดวงดาว และ Google Moon ซึ่งในอนาคตเทคโนโลยีด้าน GIS จะยิ่งก้าวไกลขึ้นไปอีกมากจนไม่อาจบอกได้ว่าจะมีอะไรเกิดขึ้นบ้างในวันพรุ่งนี้ แต่ถึงแม้นว่า เทคโนโลยีใดๆ จะก้าวไกลเพียงใด ก็ไม่อาจจะเป็นประโยชน์ต่อมนุษย์ชาติได้ หากใช้งานอย่างไม่ถูกต้อง หรือถูกที่ถูกทางในเวลาอันควร
--------------------------------------------------------------
Tai
๓๐๒/๙๒ หมู่บ้านเย็นสุข ถ.ลาดพร้าว ๘๗ แยก ๘ กทม.
(๐๒) ๙๓๒-๒๒๔๖
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น